Buradan başlayın

  1. Belirtiler ve tanı
  2. Tedavi seçenekleri
  3. Hemifasiyal spazmda botulinum toksini
  4. HFS'de mikrovasküler dekompresyon
  5. Araştırmalar ve kanıtlar
Bu sayfada

Hemifasiyal spazm, yüzün bir tarafındaki kasların istemsiz olarak kasıldığı bir hareket bozukluğudur. Spazmlar genellikle bir gözün çevresinde başlar ve aylar ya da yıllar içinde aynı taraftaki yanağa, ağza ve çene altındaki kaslara yayılır1. Kasılmalar gözün zorla kapanmasına yol açabilir; okumayı, araç kullanmayı ve sosyal ortamlarda bulunmayı güçleştirebilir2.

Neden

Etkilenen kasların tümünü yüz siniri uyarır. Çoğu kişide hemifasiyal spazmın nedeni, bir kan damarının yüz sinirine beyin sapından çıktığı yerde baskı yapmasıdır. Bu bölge, kafa tabanında bulunan ve serebellopontin köşe adı verilen alandadır. Bu temas nörovasküler çatışma olarak adlandırılır2. Daha seyrek olarak bir tümör veya başka bir yapısal sorun sorumludur; görüntüleme yapılmasının nedenlerinden biri de budur3.

Tanı

Hemifasiyal spazm, muayenede görülen hareketlerin örüntüsüne dayanan klinik bir tanıdır2. Yüksek çözünürlüklü sekanslarla çekilen beyin MRG'si, yüz siniriyle temas eden bir damarı araştırır ve diğer nedenleri dışlar3. Görüntülerin yorumlanması dikkat gerektirir: damar ile sinir arasındaki temas rastlantısal bir bulgu olabilir ve gerçek bası rutin bir raporda gözden kaçabilir2.

Blefarospazm, göz kapağı miyokimisi, tikler ve yüz felci sonrası sinkinezi gibi başka durumlar da göz çevresinde seğirmeye yol açar. Belirtiler ve tanı sayfası bunların nasıl farklılaştığını açıklar.

Tedavi

Farklı amaçları olan iki temel tedavi vardır.

  • Botulinum toksini enjeksiyonları, aşırı aktif kasları zayıflatır. Etki ortalama yaklaşık üç ay sürer; bu nedenle enjeksiyonlar tekrarlanır1. Bkz. botulinum toksini.
  • Mikrovasküler dekompresyon (MVD), damarı yüz sinirinden ayıran bir ameliyattır. 39 çalışma ve 6249 hastayı kapsayan bir derlemede, hastaların %90.5'inde ortalama yaklaşık 15 aylık izlemde spazm yoktu4. Bkz. mikrovasküler dekompresyon.

2025 tarihli bir derleme her iki tedaviyi de oldukça etkili olarak tanımlar2. Ağızdan alınan ilaçlar daha seyrek kullanılır ve bunlara ilişkin kanıt sınırlıdır2. Enjeksiyonları cerrahiyle karşılaştıran randomize bir çalışma yoktur. Gözlemsel çalışmalar sürekli olarak iyileşme bildirse de, toksini plaseboyla karşılaştıran hiçbir çalışma 2020 Cochrane derlemesinin ölçütlerini karşılamamıştır5. Tedavi seçenekleri sayfası bu seçenekleri karşılaştırır.

Hemifasiyal spazmla yaşamak

Hemifasiyal spazm kendi başına tehlikeli değildir, ancak günlük işlevleri kısıtlayabilir ve kişiyi sosyal ortamlarda utandırabilir. Tekrarlanan enjeksiyonlarla ameliyat arasında seçim; spazmların günlük yaşamı ne kadar etkilediğine, enjeksiyonların ne kadar iyi etki ettiğine ve etkinin ne kadar sürdüğüne, ayrıca kişinin düzenli tedavinin yükü ile cerrahinin risklerini nasıl değerlendirdiğine bağlıdır.

Editör hakkında

Dr. Kamran Aghayev

Beyin ve sinir cerrahı, beyin ve sinir cerrahisi doçenti · İstanbul

Dr. Kamran Aghayev, İstanbul’da çalışan bir beyin ve sinir cerrahı ve beyin ve sinir cerrahisi doçentidir; 20 yıldan uzun mesleki deneyimi vardır. Ankara’daki Hacettepe Üniversitesi’nde beyin ve sinir cerrahisi eğitimi aldı. Florida’nın Tampa kentindeki H. Lee Moffitt Kanser Merkezi’nde spinal onkoloji ve nöroonkoloji alanlarında ileri eğitim programlarını tamamladı; Türkiye’ye dönmeden önce aynı merkezde klinik eğitmen olarak çalıştı. 2017–2020 yılları arasında İstanbul’daki Biruni Üniversitesi’nin beyin ve sinir cerrahisi bölümünün başkanlığını yaptı. Yayımlanan çalışmaları arasında atlanto-stiloid basıda juguler venin dekompresyonuna yönelik bir cerrahi teknik ve torasik çıkış sendromu için PURED ameliyatı bulunur. Omurga cihazlarına ilişkin 13 ABD patentinde buluş sahibi olarak adı yer alır.

Bu site nasıl hazırlanıyorkamranaghayev.com

Kaynaklar

  1. International Parkinson and Movement Disorder Society. Hemifacial Spasm: Essential Facts for Patients. Webpage updated 2025; English handout ©2024. Kaynak ↩
  2. Jesuthasan A, Natalwala A, Davagnanam I, Saifee T, Zrinzo L. J Neurol. 2025;272:502. doi:10.1007/s00415-025-13220-y. Kaynak ↩
  3. Mayo Clinic Staff. Hemifacial spasm: Diagnosis and treatment. Updated 31 October 2025. Kaynak ↩
  4. Holste K, Sahyouni R, Teton Z, Chan AY, Englot DJ, Rolston JD. World Neurosurg. 2020;139:e383–e390. doi:10.1016/j.wneu.2020.04.001. Kaynak ↩
  5. Duarte GS et al. Cochrane Database Syst Rev. 2020;11:CD004899. doi:10.1002/14651858.CD004899.pub3. Kaynak ↩

İlgili sayfalar